Untitled Document

[ΒΕΥ604] Μοριακή Βιολογία

  • Υποχρεωτικό μάθημα

Διδάσκοντες: Ε. Χατζηλουκάς, ΠΔ 407 (Ε)

  • Διδακτικές μονάδες: 6
  • ECTS: 6
  • Θεωρία: 3 ώρες/εβδομάδα
  • Εργαστήριο: 3 ώρες/εβδομάδα

Περιγραφή μαθήματος


  • Εισαγωγή
    Το Κεντρικό Δόγμα της Μοριακής Βιολογίας. Γενετικός κώδικας, αναγνώριση κωδικονίου-αντικωδικονίου, αποκλίσεις από τον γενετικό κώδικα, μετατόπιση αναγνωστικού πλαισίου.
  • Αντιγραφή του DNA
    DNA πολυμεράσες, πιστότητα της αντιγραφής, ημιασυνεχής, ημισυντηρητική σύνθεση του DNA, εκκινητής, έναρξη και επιμήκυνση. Αντιγραφή προκαρυωτικών χρωμοσωμάτων. Αντιγραφή του DNA μέσω σχηματισμού δομής θ. Αντιγραφή πλασμιδιακού DNA, μηχανισμός κυλιόμενου κύκλου, πλασμίδιο F. Αντιγραφή ιϊκών γονιδιωμάτων: Το παράδειγμα του φάγου T4. Παράγοντας αδειοδότησης, ρεπλικόνιο. Αντιγραφή του μιτοχονδριακού DNA. Αντιγραφή ευκαρυωτικών χρωμοσωμάτων. Σύνδεση αντιγραφής- κυτταρικού κύκλου.
  • Οργάνωση του προκαρυωτικού και ευκαρυωτικού γονιδιώματος
  • Υβριδοποίηση νουκλεϊνικών οξέων. Κινητική της αναδιάταξης γονιδιωμάτων. Επαναλαμβανόμενες και μοναδικές DNA αλληλουχίες. Υπερμοριακή οργάνωση του κυτταρικού DNA
    Νουκλεοσώματα, ιστόνες, χρωματίνη.
  • Μεταγραφή του DNA
    Τάξεις mRNA. Βακτηριακό αγγελιαφόρο RNA, αποικοδόμηση προκαρυωτικού RNA. Μηχανισμός μεταγραφής προκαρυωτικού RNA, παράγοντας σ, υπερελίκωση του DNA, αλληλουχίες τερματισμού, παράγοντας ρ, αντιτερματισμός. Έλεγχος της αρτιότητας μηνυμάτων RNA. Μεταγραφή ευκαρυωτικών γονιδίων. Διαδικασίες ωρίμανσης ευκαρυωτικών μεταγράφων, σταθερότητα και αποικοδόμηση του ευκαρυωτικού mRNA, μεταφορά του ευκαρυωτικού RNA. Εναλλακτικό μάτισμα. Ο επανέλεγχος του RNA (RNA editing). Γονιδιώματα RNA, ρετροϊοί, αντίστροφη μεταγραφή.
  • Μετάφραση του RNA
    tRNA συνθετάσες. Συγκρότηση ριβοσωμάτων. Στάδια πρωτεϊνοσύνθεσης: Παράγοντες έναρξης της μετάφρασης, παράγοντες επιμήκυνσης, μετατόπιση του ριβοσώματος, τερματισμός πρωτεϊνοσύνθεσης, ο ρόλος των rRNAs στην πρωτεινοσύνθεση. Διαφορές πρωτεϊνοσύνθεσης μεταξύ προκαρυωτικών και ευκαρυωτικών οργανισμών. Μετα-μεταφραστικές τροποποιήσεις των μεταφραστικών προϊόντων. Ενδοκυτταρική τοποθέτηση, δια- διαμερισματική μετακίνηση και εξω-έκκριση μεταφραστικών προϊόντων. Μη-ριβοσωμική σύνθεση πεπτιδίων.
  • Εισαγωγή στις διαδικασίες μεταγωγής εξωκυτταρικών μηνυμάτων (signal transduction).
  • Bασικές εφαρμογές της Μοριακής Βιολογίας
    Περιοριστικά ένζυμα, Πλασμιδιακοί φορείς, Μοριακή κλωνοποίηση, Αντίστροφη Μεταγραφή, Σύνθεση συμπληρωματικού DNA, Αλυσιδωτή Αντίδραση της Πολυμεράσης. Ταυτοποίηση της νουκλεοτιδικής αλληλουχίας μορίων DNA.

Εργαστηριακές ασκήσεις

  • 1-6: Μοριακή κλωνοποίηση
    Απομόνωση πλασμιδιακού DNA: (α) φορέα κλωνοποίησης και (β) ανασυνδυασμένου πλασμιδίου.
    Πέψη πλασμιδιακού DNA με περιοριστικά ένζυμα.
    Ηλεκτροφόρηση νουκλεϊκών οξέων.
    Εκχύλιση DNA από πήγμα αγαρόζης.
    Δεσμοποίηση νουκλεϊκών οξέων.
    Μετασχηματισμός βακτηρίων.
  • 7-12: Έλεγχος βακτηριακών αποικιών για την ταυτοποίηση ανασυνδυασμένων αποικιών
    Απομόνωση, πέψη, ηλεκτροφόρηση DNA ανασυνδυασμένων πλασμιδίων. Στύπωμα κατά Southern: Σήμανση ιχνηλάτη υβριδοποίησης, υβριδοποίηση στυπώματος κατά Southern, ανίχνευση αποτελέσματος υβριδοποίησης
    Αλυσιδωτή Αντίδραση της Πολυμεράσης.