Untitled Document

[ΒΕΥ605] Αναπτυξιακή Βιολογία

  • Υποχρεωτικό μάθημα

Διδάσκοντες: Πέτρος Μαραγκός

  • Διδακτικές μονάδες: 5
  • ECTS: 5
  • Θεωρία: 3 ώρες/εβδομάδα
  • Εργαστήριο: 3 ώρες/εβδομάδα

Περιγραφή μαθήματος


  • Μείωση
  • Κυτταρικός κύκλος, 1η και 2η μειωτική κυτταρική διαίρεση, απλοειδείς- διπλοειδείς γαμέτες, μη σωστός διαχωρισμός χρωμοσωμάτων- ανευπλοειδία, μηχανισμός ελέγχου της ατράκτου κατά τη μείωση.
  • Γαμετογένεση
    Προγονικά γαμετικά κύτταρα (προέλευση και χαρακτηριστικά), μετανάστευση βλαστοκυττάρων, μελέτη της μετανάστευσης βλαστοκυττάρων, ανάπτυξη των γονάδων, γοναδοτροπίνες-στεροειδείς ορμόνες, σπερματογένεση-σπερμιογένεση, ωογένεση-αύξηση ωοκυττάρου, γαμετικά κύτταρα, γαμέτες, γαμετικά βλαστοκύτταρα ωοθήκη ενήλικου.
  • Φυλοκαθορισμός
    Πειράματα Alfred Jost, μειωτικό πεπρωμένο γαμετικών κυττάρων, ρετινοϊκό οξύ, ουσία παρεμπόδισης της μείωσης, μεταγραφικός παράγοντας SRY και διαφοροποίηση της γονάδας σε όρχι, άλλοι παράγοντες καθορισμού του φύλου.
  • Ανασυνδυασμός
  • Ομόλογος ανασυνδυασμός, στάδια μειωτικής πρόφασης, μπουκέτο (bouquet) χρωμοσωμάτων,! σύναψη - συναπτονηματικό Σύμπλοκο, πειραματική παρατήρηση ανασυνδυασμού.
  • Γονιμοποίηση
    Προετοιμασία για γονιμοποίηση, σπερματική ωρίμανση, ακροσωμική αντίδραση, δυείσδυση στη διαφανή ζώνη (zona pellucida), σύντηξη των μεμβρανών ωοκυττάρου και σπερματοζωαρίου, ενεργοποίηση ωαρίου, εξωκυττάρωση φλοιωδών κοκκίων, επανεκκίνηση κυτταρικού κύκλου, ταλαντώσεις ασβεστίου, η πρωτεΐνη της εμβρυογένεσης: Ρ^ζ, ωαριο- ειδικοί παράγοντες ρύθμισης της μετάφασης ΙΙ και της επανεκκίνησης του κυτταρικού κύκλου.
  • Πρώιμη εμβρυική ανάπτυξη
    Αυλάκωση, βλαστομερίδια, στάδιο μητρικής επίδρασης, ενεργοποίηση εμβρυικού γονιδιώματος, ολοβλαστική-μεροβλαστική αυλάκωση, καθοριστές κυτταρικής μοίρας, C. elegans, Drosophila, Xenopus, Zebrafish.
  • Πρo-εμφυτευτική εμβρυική ανάπτυξη
    Σύμπηξη, μορίδιο, βλαστόκοιλο, βλαστοκύστη, εσωτερική κυτταρική μάζα, τροφοεξώδερμα, ολοδύναμα-πολυδύναμα εμβρυικά κύτταρα, μικροπεριβάλλον και κυτταρική μοίρα, πολικότητα, καθοριστές κυτταρικής μοίρας, ασύμμετρες διαιρέσεις πρώιμου εμβρύου, διαμόρφωση κυτταρικής μοίρας κατά την προ-εμφυτευτική περίοδο.
  • Εφαρμογές εμβρυικής αναπτυξιακής βιολογίας - Βλαστοκύτταρα
    Εμβρυικά βλαστοκύτταρα, διαφοροποίηση εμβρυικών βλαστοκυττάρων, στοχευμένη αδρανοποίηση γονιδίων (knock-out, knock-in), υπό συνθήκη αδρανοποίηση γονιδίων (conditional knock-out), κλωνοποίηση, επαγώμενα βλαστοκύτταρα.
  • Επιγενετική
    Διαφοροποίηση της γονιδιακής έκφρασης-μεταγραφική ρύθμιση, μεθυλίωση και ακετυλίωση ιστονών, μεθυλίωση DNA, εντυπωμένα γονίδια (genomic imprinting), ανδρογενετικά-παρθενογενετικά έμβρυα, IGF2 και υποδοχέας IGF2, Αδρανοποίηση του Χ χρωμοσώματος, γονίδιο Xist.
  • Γαστριδίωση-Οργανογένεση
    Βλαστικές στιβάδες: εξώδερμα-μεσόδερμα-ενδόδερμα, μονοβλαστικοί- διπλοβλαστικοί-τριπλοβλαστικοί οργανισμοί, πρωτοστόμιοι-
    δευτεροστόμιοι οργανισμοί, διαφορές της γαστριδίωσης των σπονδυλωτών, επιβολή, εμφύτευση εμβρύου θηλαστικού, επιβλάστη, τροφοβλάστη, αρχική λωρίδα, νωτοχορδή, κόμβος Hensen, δομή και κυτταρικοί τύποι του νευρικού συστήματος, νευρική ακρολοφία, σωμιτογένεση και μυογένεση, προέλευση και ανάπτυξη των καταβολών των άκρων, καταβολή εντερικού σωλήνα.
  • Μεταμερισμός-Γονίδια Hox
    Εμβρυογένεση στη Drosophila, μεταμερισμός, ομοιοπλαίσιο, γονίδια πολικότητας μεταμερών, μεταλλαξιγένεση, εμπροσθοπίσθιο σύστημα, χασματικά γονίδια, γονίδια εναλλασσόμενων ζωνών, γονίδια πολικότητας μεταμερών, ανάπτυξη δίσκων ενηλίκου, γονίδια Hox σε Drosophila και θηλαστικά.

Εργαστηριακές Ασκήσεις

  1. Εμβρυική ανάπτυξη θηλαστικών
    Παρατήρηση των σταδίων της ωοκυτταρικής ανάπτυξης στον ποντικό. Παρατήρηση των σταδίων της πρώιμης (προ-εμφυτευτικής) εμβρυικής ανάπτυξης στον ποντικό.
  2. Εμβρυική ανάπτυξη στον ιχθύ
    Παρατήρηση εμβρύων zebrafish (Danio rerio). Παρασκευασμένα δείγματα εμβρύων από τα στάδια της αυλάκωσης και μέχρι την προνύμφη 5-6 ημερών.
  3. Εμβρυική ανάπτυξη στα αμφίβια
    Παρατήρηση εμβρύων του βατράχου Xenopus laevis. Παρασκευασμένα δείγματα εμβρύων από τα πρώτα στάδια της αυλάκωσης και μέχρι την προνύμφη (γυρίνος). Θα παρατηρηθούν επίσης μεταλλαγμένα έμβρυα με αναπτυξιακές ανωμαλίες.
  4. Μελέτη του μεταμερισμού στη Drosophila
    Παρατήρηση παρασκευασμένων δειγμάτων σταδίων της ωοκυτταρικής και εμβρυικής ανάπτυξης. Χρήση διαδραστικών προγραμμάτων μελέτης του μεταμερισμού σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές.